Ton Koopman – dirigent

Biografie Ton Koopman

Ton Koopman werd op 2 oktober 1944 in Zwolle geboren. Hij studeerde, na een gymnasiumopleiding, orgel bij Simon Jansen en klavecimbel bij Gustav Leonhardt aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Daarnaast was hij aan de Universiteit van Amsterdam student Muziekwetenschappen. In 1966, hij is dan nog niet afgestudeerd, richtte hij het ensemble Musica da Camera op. Vier jaar later volgt het barokorkest Musica Antiqua Amsterdam.
Vanwege zijn opmerkelijke speelvaardigheid op orgel en klavecimbel ontving hij tweemaal de Prix d’Excellence.

Al voor de afronding van zijn studies legde Ton Koopman de basis voor een loopbaan als dirigent, in het bijzonder voor het zeventiende en achttiende-eeuws ensemblerepertoire.
De meeste bekendheid geniet Koopman tegenwoordig als dirigent van het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir. Het orkest bestaat sinds 1979. Het koor werd daar in 1992 aan toegevoegd. Met deze groep van musici treedt Koopman over de hele wereld op. Bovendien begon hij met hen aan twee grootschalige projecten.

Vanaf 1994 besteedde Koopman en zijn koor en orkest tien jaar aan het opnemen van alle overgeleverde cantates van Johann Sebastian Bach. Voor dit bijzondere Bachproject werden hem verschillende prijzen toegekend: de Deutsche Schallplattenpreis, ‘Echo Klassik 1997’ en de Hector Berliozprijs. Tevens werd dit Bachcantate-project genomineerd voor de Grammy Award (USA) en de Grammophone Award (GB). In het Bach-herdenkingsjaar 2000 werd hem een eredoctoraat van de Universiteit Utrecht verleend. Dit was vanwege zijn uitnemende bijdragen aan het onderzoek naar en de vertolking van het religieuze oeuvre van J.S.Bach.

In 2005 begon Ton Koopman aan zijn volgende grote project: het uitvoeren en opnemen van het gehele overgeleverde oeuvre van Dieterich Buxtehude, de grote inspirator van de jonge Johann Sebastian Bach, dit werk zal ongeveer 30 cd’s omvatten en in 2010 zijn voltooid. Als President van het Internationale Buxtehude Gesellschaft heeft Ton Koopman mede vele symposia, tentoonstellingen en concerten georganiseerd.

In zijn vijftigjarige carrière heeft Ton Koopman in de meest belangrijke en vooraanstaande festivals over de hele wereld opgetreden. Als organist heeft hij op de belangrijkste historische instrumenten van Europa gespeeld en als klavecinist en dirigent van het ABO&C is hij te gast geweest in nagenoeg alle belangrijke concertzalen en muziekfestivals ter wereld, zoals het Concertgebouw in Amsterdam, het Théatre des Champs-Elysées in Parijs, het Philharmonie in München, het Alte Oper in Frankfurt, het Lincoln Center en Carnegie Hall in New York, alsmede grote concertzalen in Wenen, Londen, Berlijn, Brussel, Madrid, Rome, Salzburg, Tokyo en Osaka.

In 2003 werd Ton Koopman benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In februari 2004 ontving hij de Zilveren Fonograaf van de Nederlandse platenindustrie, de NVPI. Ook werd Ton Koopman in 2004, als eerste, de VSCD Klassieke Muziekprijs toegekend. In 2006 ontving hij de prestigieuze Bach medaille van de stad Leipzig.

In het komende seizoen zal hij nieuwe programma’s ten gehore brengen met het New York Philharmonic, DSO Berlijn, het RAI orkest in Turijn, het Stockholm Philharmonic en Tonhalle in Zürich. Door het grote succes van de tournee begin 2008, is Ton Koopman voor 3 opvolgende seizoen benoemd tot gast-dirigent van het Cleveland Orchestra aanvang 2011.

Koopman publiceert regelmatig. Zo verzorgde hij een nieuwe uitgave van alle 16 orgelconcerten van Georg Friedrich Händel (Breitkopf & Härtel) en onlangs Händel’s Messiah en Buxtehude’s Das Jüngeste Gericht (Carus Verlag).

Ton Koopman is docent voor klavecimbel aan het koninklijk conservatorium in Den Haag, hij is professor in musicologie aan de Universiteit van Leiden en is erelid van de Royal Academy of Music in Londen. Verder is Koopman artistiek leider van het jaarlijkse festival “Itinéraire Baroque” in Frankrijk.